همتی: اینستکس هیچ فایده‌ای نداشت

همتی: اینستکس هیچ فایده‌ای نداشت
به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس، «عبدالناصر همتی»، نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در مصاحبه‌ای با یورونیوز تصریح کرده سازوکار مالی اروپا برای تجارت با ایران موسوم به «اینستکس» هیچ فایده‌ای نداشته است. رئیس پیشین بانک مرکزی ایران گفت: «درباره اروپا ما اعتقاد به روابط بر اساس منافع متقابل داریم. اروپا متأسفانه در جریان خروج آمریکا از برجام اراده‌ای از خودش برای گسترش روابط با ایران نشان نداد.» وی اضافه کرد: «ما روابط دیرینه خوبی با اروپا داشتیم؛ بنابراین کشورهای اروپایی می‌توانند روابط خیلی خوبی [با ایران] داشته باشند و در دولت من حتماً یکی از استراتژی‌های اصلی من گسترش روابط با اروپا با حفظ منافع متقابل خواهد بود.» او در بخش دیگری از سخنانش گفت: «من معتقدم که اینستکس هیچ فایده‌ای نداشته و علی‌رغم ادعایی که اروپایی‌ها داشتند و من هم دقیقا در جریانش بودم، عملیاتی نشد. بنابراین آن روش، روش مناسبی نبود.» ساز و کار مالی اینستکس در ژانویه سال ۲۰۱۹ (دی ماه ۱۳۹۷) توسط سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان راه اندازی شد. هدف از ایجاد این سازکار مالی حفظ کردن تراکنش‌های تجاری با ایران بوده تا ایران نیز به شرایط درج شده در توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) پایبند بماند. با وجود این، بانک‌ها و موسسات مالی اروپا به دلیل نگرانی از تحریم‌های آمریکا هیچ رغبتی برای کار با این سازوکار نشان ندادند و اینستکس ۱۴ ماه پس از راه‌اندازی در ماه مارس ۲۰۲۰ توانست اولین تراکنش خود را با ایران در خصوص تجهیزات درمانی انجام دهد. جمهوری اسلامی ایران تا یک سال بعد از خروج آمریکا از برجام به تمامی تعهداتش ذیل این توافق عمل کرد تا به کشورهای اروپایی که وعده می‌دادند آثار خروج واشنگتن از توافق را جبران می‌کنند فرصت دهد برای تحقق این وعده تلاش کنند. بعد از گذشت یک سال از خروج آمریکا از برجام، تهران اعلام کرد با توجه به اینکه کشورهای اروپایی به وعده‌هایشان عمل نکرده‌اند در چند گام تعهداتش ذیل برجام را کاهش خواهد داد. کاهش تعهدات ایران ذیل مفاد توافق هسته‌ای برجام صورت می‌گرفت. جمهوری اسلامی ایران، بعد از برداشتن ۵ گام برای کاهش تعهدات، سرانجام ۱۵ دی‌ماه ۱۳۹۸ اعلام کرد دیگر با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی سازی، درصد غنی سازی، میزان مواد غنی شده، و تحقیق و توسعه) مواجه نیست. همتی در بخش دیگری از مصاحبه‌ خود با یورونیوز گفت اطمینان دارد با «تعامل با کشورهای خارجی» می‌تواند به سرعت اقتصاد را احیا کرده و کشور را وارد مسیر توسعه کند. او همچنین درباره توافق هسته‌ای برجام و رویکرد دولت «جو بایدن» به آن تصریح کرد: «هنوز آن مواردی که در برجام به خاطر خروج ترامپ معوق مانده، عملیاتی نشده است.» دولت «جو بایدن» مدعی است قصد دارد از طریق مذاکرات جاری در شهر وین، پایتخت اتریش زمینه‌های لازم برای بازگشت کشورش به توافق هسته‌ای برجام را فراهم کند. «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور سابق آمریکا اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۹۷ با نقض تعهدات آن کشور از این توافق مورد تأیید شورای امنیت سازمان ملل متحد خارج شد و سیاست موسوم به «فشار حداکثری» را در دستور کار قرار داد. مقام‌های دولت جو بایدن بارها به صراحت به شکست سیاست فشار حداکثری اعتراف کرده‌اند اما تا کنون از انجام اقداماتی که برای بازگشت به این توافق لازم هستند سرباز زده‌اند. عبدالناصر همتی در بخش دیگری از مصاحبه‌اش با یورونیوز تصریح کرد که دنبال «روابط گسترده با شرق و غرب» است. او درباره ارتباط با کشورهای شرقی گفت: « ما حتما روابط راهبردی با سه کشور عمده شرق یعنی چین، روسیه و هند خواهیم داشت.» انتهای پیام/