زهرا رفیعی: تاکنون برای سه گونه در معرض خطر انقراض تمساح پوزه کوتاه، لاک پشت فراتی و افعی لطیفی، که هر سه گونه در محدوده کوچک جغرافیایی زیست کرده و زیستگاه های منحصر به فردی را اشغال کرده اند، برنامه عمل حفاظت و مدیریت گونه تدوین و ابلاغ شده است.
از میان ۸۲ گونه بومزاد خزندگان ایران ٦٦ گونه سوسمار، ١٥ گونه مار و یک گونه لاک پشت، از گونه های بومزاد ایران هستند که تنها در ایران زیست کرده و در هیچ منطقه جغرافیایی دیگری یافت نمیشوند.
چرا خزندگان مهم اند
دلایل زیادی جهت حفاظت از خزندگان از نظر فرهنگی و زیبایی شناسی وجود دارد. برخی از خزندگان را میتوان از زیباترین جانوران دانست. برخی از آنها بسیار بزرگند، برخی ظاهری عجیب و یا ترسناک دارند. محاسبه ارزش اقتصادی موجودات یکی از روشهایی است که در بسیاری از تصمیمگیریها تعیین کننده اهمیت و یا عدم اهمیت آن است. پوست و سایر فرآوردههای خزندگان ارزشی بالغ بر صدها میلیون دلار دارد. خزندگان منبع غذایی بسیاری از مردم محلی دنیا هستند. همچنین خزندگان در کنترل جمعیت آفات نقش به سزایی دارند و مارها با تغذیه از جوندگان و سوسمارها با تغذیه از حشرات آفت به کشاورزان سود میرسانند و اکوتوریسم به عنوان منبعی برای درآمد افراد بر پایه امکان مشاهده خزندگان مختلف دنیا در نقاطی خاص در تمامی دنیا در حال گسترش است. علاوه بر ارزش علمی ذاتی خزندگان و محصولات جانبی آنها همانند سم مارها، از خزندگان میتوان در تحقیقات مختلف علمی استفاده کرد.
چطور می توان خزندگان را نجات داد؟
-
زادآوری در اسارت
- معرفی مجدد گونه به زیستگاه اصلی
- حذف گونههای غیر بومی از زیستگاه
- جلوگیری از برداشت غیر مجاز و قاچاق گونه
- کاهش تخریب محیط زیست و حفظ زیستگاه اصلی
سمندر کوهستانی لرستان، سمندرآتشین و سمندر جویباری گرگانی
برنامه نجات سمندرها
با آغاز فصل جفتیابی خزندگان و دوزیستان عملیات سرشماری و تخمین جمعیت گونههای در معرض تهدید خزندگان و دوزیستان همچون سمندر کوهستانی لرستان، سمندرآتشین، سمندر کوهستانی کردستانی، سمندر آذربایجانی انجام میشود.
سرشماری ۴ گونه سمندر ۴۲ سایت در ۵ استان کشور
۴۱۸۷ فرد در سال ۱۴۰۰
۳۴۱۰ فرد در بهار ۱۴۰۲
سمندر آتشین ۸۴ فرد
![برنامه ویژه نجات سمندرهای ایرانی | این سه گونه سمندر به شدت در معرض خطرند](https://media.hamshahrionline.ir/d/2023/11/29/4/4938176.jpg?ts=1701275546000)
سمندر لرستانی ۲۴۵۵ فرد
![برنامه ویژه نجات سمندرهای ایرانی | این سه گونه سمندر به شدت در معرض خطرند](https://media.hamshahrionline.ir/d/2020/09/29/4/4499520.jpg)
سمندر آذربایجانی ۷۲ فرد
![برنامه ویژه نجات سمندرهای ایرانی | این سه گونه سمندر به شدت در معرض خطرند](https://media.hamshahrionline.ir/d/2023/11/29/4/4938184.jpg?ts=1701275647000)
سمندر کردستانی ۷۹۹ فرد
![برنامه ویژه نجات سمندرهای ایرانی | این سه گونه سمندر به شدت در معرض خطرند](https://media.hamshahrionline.ir/d/2023/11/29/4/4938185.jpg?ts=1701275694000)
٢٦٨ گونه خزنده در ایران وجود دارد
۸۲ گونه خزنده فقط در ایران زندگی میکنند
٢ گونه در وضعیت بحرانی
٤ گونه در معرض خطر انقراض
٩ گونه در وضعیت آسیب پذیر
۵.۵ درصد از خزندگان ایران در وضعیت قرمز قرار دارند
بیشتر بخوانید:
۴ گونه بومی ایران که بیشتر قاچاق می شوند
عرب ها برای شاهین ایرانی چقدر پول می دهند؟
ماموریت نجات ۲۳ گونه جانوری در ایران